DTZ Zadelhoff: Kantorenleegstand daalt voor het eerst sinds 2008

0

Voor het eerst sinds 2008 is de leegstand op de kantorenmarkt afgenomen, zo blijkt uit cijfers van DTZ Zadelhoff. Eind 2015 bedraagt de leegstand 15,8% van de totale kantorenvoorraad. Vergeleken met een jaar geleden wordt circa 140.000 m² minder lege kantoorruimte op de markt aangeboden. Daarnaast groeit de opname van kantoorruimte in een jaar tijd met 13% en deze combinatie zorgt voor een minder ruime marktsituatie dan een jaar geleden. Op de bedrijfsruimtemarkt neemt de opname in een jaar tijd met 18% toe. De top vijf grootste transacties wordt geheel gevormd door distributiecentra.

Eind 2008 bedroeg de kantorenleegstand 12% van de totale voorraad en dit percentage liep in de loop der jaren op tot 16% eind 2014. Een jaar later is opvallend dat de leegstand voor het eerst weer daalt. In totaal staat 15,8% van de kantorenvoorraad (van 49,5 miljoen m²) leeg en dat komt neer op 7,8 miljoen m². In absolute zin is de leegstand daarmee in een jaar tijd met 140.000 m² afgenomen.

Frank van der Sluys, als associate director verantwoordelijk voor Research bij DTZ Zadelhoff: “Niet alleen aan de aanbodzijde is een positieve ontwikkeling te zien op de kantorenmarkt, maar ook aan de vraagzijde. In 2015 komt het opnameniveau 13% hoger uit dan in 2014. In totaal is 1,2 miljoen vierkante meter kantoor opgenomen door kantoorhoudende organisaties.”

Net als vorig jaar is een duidelijke concentratiebeweging zichtbaar: 47% van de landelijke opname wordt in de vier grootste steden van Nederland gerealiseerd, vorig jaar was dat nog 43%. Amsterdam zorgt voor een aandeel van 23% van de landelijke dynamiek, gevolgd door Rotterdam met 10%, Den Haag 7% en Utrecht 7%. Een groeiend aandeel in de totale opname gaat niet per definitie hand in hand met een lager aandeel van het landelijke aanbod. Momenteel is 33% van het landelijke aanbod in de vier grootste steden te vinden, vorig jaar was dat nog 32%.

Andersom geldt dat een dalend aandeel in de opname niet hoeft te betekenen dat het aanbod toeneemt. In de regio ’s-Hertogenbosch en Tilburg en de Stadsregio Arnhem-Nijmegen daalde in een jaar tijd zowel het aandeel van de totale opname als het aandeel van het totale aanbod.
Van der Sluys: “Vroeger leken aanbod en opname wel eens communicerende vaten, maar aangezien kantoorhoudende organisaties veelal meer ruimte achterlaten dan zij betrekken, gaat dat niet altijd meer op. Daarnaast zorgt de publieke aandacht voor het leegstandsprobleem ervoor dat er steeds vaker creatieve oplossingen worden gevonden voor leegstaande kantoren. Dat kan ervoor zorgen dat bij achterblijvende vraag het aanbod toch prima kan dalen.

“De verhouding tussen het aanbod en de opname geeft weer hoe ruim of krap een markt is. Op dit moment wordt bijna 7 keer meer kantoorruimte aangeboden dan in een jaar wordt opgenomen. Vorig jaar was dat 8 keer meer. Het is voor het eerst sinds 2007 dat deze verhouding positiever is dan het voorgaande jaar. Of deze tendens doorzet is mede afhankelijk van de economische ontwikkeling ”, aldus Van der Sluys.

Ook op de bedrijfsruimtemarkt is dit jaar meer activiteit geweest dan vorig jaar. De opname in 2015 is uitgekomen op 3,2 miljoen vierkante meter en daarmee ligt dit niveau 18% boven het niveau van vorig jaar en 23% boven het langjarig gemiddelde (2008 – 2015). Vooral logistieke dienstverleners zijn actief geweest. De vijf grootste transacties zijn allen distributiecentra. Michael Kors tekende dit jaar voor 122.150 m² en PVH Europe voor 90.000 m² op Trade Port Noord in Venlo. Dit betreffen de twee grootste transacties in 2015. Van der Sluys: “Een opvallend gegeven is dat de drie grootste transacties in 2015 allemaal groter zijn dan de grootste transactie in 2014. De totale opname wordt steeds sterker beïnvloed door grootschalige transacties.”

De twee beschreven transacties in Venlo dragen sterk bij aan de hoogste opname bedrijfsruimte (295.000 m²) van de gemeente Venlo van alle gemeenten in Nederland. Venlo wordt op de voet gevolgd door Tilburg (243.000 m²) en Rotterdam (239.000 m²). Ook in Eindhoven, Amsterdam, Breda en Roosendaal ligt het opnameniveau boven de 100.000 m². Samen zijn deze zeven gemeenten hiermee goed voor 40% van de landelijke opname.

De totale voorraad bedrijfsruimte in Nederland beslaat 53.506 hectare (= 267,5 miljoen m²). Hoewel aan de vraagzijde van de bedrijfsruimtemarkt sprake is van groei, neemt ook het beschikbare aanbod van bedrijfsruimte met 1,4% licht toe. Dit komt omdat veel bestaande bedrijfsruimten niet voldoen aan de vraag van moderne, veelal logistieke, organisaties. Een deel van de (logistieke) transacties wordt dan ook in nieuwbouw gerealiseerd. Momenteel wordt 9,7 miljoen vierkante meter aan bedrijfsruimte op de markt aangeboden en dat is circa 3 keer zoveel als de opname.

De factsheets kantoor- en bedrijfsruimte voor Nederland kunt u hier downloaden. Klik hier voor de bladerbare versie.

 

https://www.dtz.nl/nl/over-dtz-zadelhoff/nieuws-en-agenda/overzicht-nieuwsberichten/2015/q4-2015/nieuwsberichten-uit-het-vierde-kwartaal-van-2015/kantorenleegstand-daalt-voor-het-eerst-sinds-2008/?page=1

Share.

Comments are closed.

Inschrijven voor de nieuwsbrief?